Uluslararası Sanat ve Sanat Eğitimi Dergisi

Savaş Temalı Afgan Halıları: Yün, İlmek, Sekizgen Çiçekler ve Mühimmat


Son yıllarda, hedef kitle olarak genellikle kuzey ve batı ülkelerinde yaşayan üst orta sınıf tüketicilerini belirlemiş bir dizi küresel internet platformu, satış envanterlerinde sıklıkla “Afghan War Rugs” (Savaş Temalı Afgan Halıları) başlığıyla yer alan yeni bir kategori kurdular. Bu çalışmaya, son 50 yılda İngiliz, Sovyet, Amerikan ve benzeri müdahalelerle hayatlarının olağan akışının dışında yaşamaya mecbur edilmiş ve genellikle Hazar denizinin doğusunda yer alan coğrafyanın insanlarının ürettiği el dokuması bu yün halıları, görsel kültür ekseninde çoğulcu bir bakışla irdelemek ve anlamlandırmak için başladım. Klasik bir Orta Doğu halı motifi olan lacivert, sarı ve bej renkli sekizgen çiçeksi formların sıralandığı bordürlerin belirginleştirdiği iç alanlarda tabancalar, “AK-47” yazıları, el bombaları ve insansız hava araçları ne arıyordu? Bu halılar nedir? Nasıl okunabilir? Devlet-merkezli tarih yazınının kenara ittiği köylülerin varoluş mücadelesinin araçları olarak mı; sürekli tehdit altında tutulan bir bağımsızlık kavramının haritasal göstergeleri olarak mı; rengin ve lekenin, ilmeğin ve yünün geleneksel bileşimlerinin yeni zamanlara uyarlanması, bir çeşit modernleştirme mi; küresel sermayenin köylü kadın emeğini sömürme girişimlerinin yeni bir cephesi mi; batılı tüketicinin şiddeti belli bir mesafede tutmaktan aldığı hazla kendini iyi hissettiği bir yardımseverlik kavramının nesnesi mi; tuhaf militarist koleksiyonların gururla sergilenen ögeleri mi; ya da eve dönen sömürgeci orduların neferleri için birer turistik hatıra eşya olarak mı? Çalışma, bu soruların bir kısmına ışık tutmaya, soruları çoğaltmaya ve derlediği disiplinler arası içerikle görsel kültürün bu ilginç ürünlerini anlamaya, anlamlandırmak isteyen sanatçı ve sanat eğitimcilerine geniş bir zemin sağlamaya çalışmaktadır.


Anahtar Kelimeler


Görsel Sanatlar, Sanat Eğitimi, Görsel Kültür, Savaş Temalı Afgan Halıları.

Yazar: İsmail ÖZGÜR SOĞANCI -
Sayfa Sayısı: 26-39
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/jiajournal.23239
Tam Metin:
Uluslararası Sanat ve Sanat Eğitimi Dergisi
E-Mail Aboneliği

E-Bülten'e abone olarak güncel haberlerin mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz.

© Copyright Asos Eğitim Bilişim Danışmanlık / Akademik İletişim . Tüm Hakları Saklıdır.